Make your own free website on Tripod.com

L A O Ñ OÄ N G V I EÄ T N A M

D Ö ÔÙ I AÙ C H C OÄ N G S AÛ N

-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-o-

Ngay töø khi chöa coù chính quyeàn, oâng Hoà Chí Minh vaø caùc ñeä töû thaân caän cuûa oâng ta khoâng chæ tuyeân boá coâng khai, maø coøn ghi vaøo caùc vaên kieän cuûa ñaûng Coäng saûn Ñoâng döông, raèng giai caáp coâng nhaân Vieät Nam laø löïc löôïng noøng coát cuûa caùch maïng (voâ saûn) ôû Vieät Nam vaø chuû nghóa coäng saûn chính laø theá giôùi quan cuûa giai caáp coâng nhaân. Taát nhieân ñaáy khoâng phaûi laø "phaùt minh" cuûa oâng Hoà vaø ñeä töû maø ñoù chæ laø môù lyù luaän hoå loán ñöôïc sao cheùp cuûa ñaûng coäng saûn Nga-xoâ vaø sau naøy theâm tyù gia vò quan ñieåm cuûa oâng Mao Traïch Ñoâng, nghóa laø caùi khaùi nieäm veà söï lieân minh cuûa hai giai caáp coâng nhaân vaø noâng daân.

Cho neân, khi baèng söï löøa doái, oâng Hoà Chí Minh vaø ñeä töû cöôùp ñöôïc quyeàn laõnh ñaïo ñaát nöôùc Vieät Nam, thì, ñoàng thôøi keâu goïi giai caáp coâng nhaân phaùt huy tính tieân phong caùch maïng, cuøng chæ thò cho caùc caáp laõnh ñaïo cuûa ñaûng coäng saûn vaø chính quyeàn phaûi chaêm lo ñaëc bieät ñeán ñôøi soáng tinh thaàn vaø vaät chaát cuûa giai caáp coâng nhaân. Ñaùng buoàn laø taát caû nhöõng lôøi noùi hoa myõ ñoù vaø caùc vaên kieän ñaày töø ngöõ noå roøn nhö baép rang ñoù, trong suoát nöûa theá kyû do coäng saûn ñoäc ñaûng caàm quyeàn ôû Vieät Nam, chöa bao giôø thaønh hieän thöïc troïn veïn. Bôûi chæ coù veá duy nhaát ñöôïc thöïc hieän laø "tính tieân phong caùch maïng". Nghóa laø, noùi cho deã hieåu, "thaét löng buoäc buïng trong höôûng thuï" vaø "laøm ngaøy khoâng ñuû, tranh thuû laøm ñeâm, laøm theâm ngaøy nghæ" vôùi tinh thaàn "moät ngöôøi laøm vieäc baèng hai; moät ngöôøi laøm vieäc baèng ba ñeå xaây döïng vaø hoaøn thieän chuû nghóa xaõ hoäi" - moät caùi baùnh veõ vó ñaïi, tröøu töôïng veà noäi dung vaø mô hoà veà thöïc hieän.

S ÖÏ T H AÄ T Ñ A U L OØ N G

Lyù luaän thì nhö treân, trong caùc vaên baûn giaáy traéng möïc ñen, daáu son ñoû choùi vôùi chöõ kyù cuûa ñuû moïi boä maët "ñaày tôù trung thaønh cuûa nhaân daân" nhö Hoà Chí Minh, Tröôøng Chinh, Leâ Duaån, Phaïm vaên Ñoàng, Leâ ñöùc Thoï, Leâ thanh Nghò vaø Hoaøng quoác Vieät. Nhöng thöïc teá hoaøn toaøn nguôïc 180 ñoä. Neáu ôû theá giôùi töï do, coâng ñoaøn laø toå chöùc cuûa nhöõng ngöôøi lao ñoäng nhaèm baûo veä quyeàn lôïi tröôùc giôùi chuû vaø chính quyeàn, thì ôû Vieät Nam döôùi thôøi Hoà Chí Minh cho ñeán taän baây giôø, toå chöùc coâng ñoaøn laø caùi xieàng phaùp lyù vaø toå chöùc maø ñaûng coäng saûn (coù nghóa tuïi caàm quyeàn choùp bu) khoaùc vaøo coå ngöôøi coâng nhaân, cuõng gioáng kieåu quoác hoäi buø nhìn hieän nay ñoái vôùi toaøn daân.

Thí duï : ôû Ñoaïn baûo döôõng ñöôøng boä soá 2, ban chuû nhieäm (töùc chính quyeàn) qui ñònh möùc laøm vieäc cho coâng nhaân ñaøo ñaát baäc moät laø 3 meùt khoái ngaøy, nhöng coâng ñoaøn phaùt ñoäng thi ñua xin naâng leân laø 3 meùt khoái röôõi. ÔÛ nhaø maùy soá 2 böu ñieän - truyeàn thanh, giaùm ñoác ñònh möùc cho coâng nhaân baäc moät phaûi eùp ñöôïc 1.200 maøng loa/ngaøy coâng, nhöng coâng ñoaøn ñoäng vieân coâng nhaân ñeå naâng leân 1.500 roài laïi leân 1.800 maøng loa/ngaøy coâng. Hai thí duï cuï theå ôû treân cuõng laø hình aûnh chung ôû toaøn theå nhaø maùy, coâng tröôøng ôû Vieät Nam coäng saûn. Ñaõ theá, coâng nhaân coøn bò coâng ñoaøn lieân keát vôùi ñaûng vaø chính quyeàn toå chöùc "hoäi thaûo" (töùc ngaøy hoäi thao taùc kyõ thuaät) ñeå "phaùt hieän" ra naêng suaát cao nhaát coù theå ñöôïc, nhaèm ñem chæ tieâu naêng suaát cuûa ngaøy "hoäi thaûo" laøm ñònh möùc thoâng thöôøng trong saûn suaát haøng ngaøy. Nghóa laø nhöõng ngöôøi coâng nhaân duø ôû tuoåi taùc khaùc nhau, söùc khoûe khaùc nhau... ñeàu phaûi nhaän chung moät ñònh möùc laøm kieät söùc ñeán gioït moà hoâi cuoái cuøng. Coøn neáu ai khoâng ñaït ñònh möùc thì cöù ôû maõi baäc luông cuõ hoaëc bò sa thaûi (töùc ra khoûi bieân cheá) hoaëc bò chuyeån laøm vieäc khaùc, ñi nôi khaùc vaø bò haï löông cho phuø hôïp vôùi coâng vieäc môùi.

Ngoaøi caùi goïi laø "8 giôø vaøng ngoïc" baét buoäc trong saûn xuaát, ngöôøi coâng nhaân coøn bò caùc toå chöùc coâng ñoaøn, nöõ coâng, thanh nieân vaø ñaûng huy ñoäng laøm theâm döôùi hình thöùc : laøm ngoaøi ca vì chuû nghóa xaõ hoäi ñeå doïn veä sinh coâng nghieäp ôû nhaø maùy; laøm theâm saûn phaåm ngoaøi giôø ñeå "ñeàn ôn Baùc Hoà", ñeå uûng hoä ñoàng baøo mieàn Nam; gaùnh theâm chæ tieâu saûn xuaát cuûa nhau ñeå taùch moät soá lao ñoäng luaân phieân ñi lao ñoäng noâng nghieäp 3 thaùng/naêm. Chöa keå laø coøn phaûi chia nhau luaân phieân canh gaùc ban ñeâm ôû nhaø maùy, kho taøng vaø ñöôøng phoá. Thaäm chí, ngaøy Teát Nguyeân Ñaùn, ñöôïc nghæ coù hai ngaøy röôõi thì ñaõ maát caû ngaøy Muøng Moät ñi troàng caây gaây röøng, phaûi töï tuùc phöông tieän ñi laïi vaø nhieàu nôi, nhieàu choã coâng nhaân coøn phaûi goùp tieàn mua caây gioáng !

Ngay ñeán ngaøy 1-5, ngaøy hoäi cuûa ngöôøi lao ñoäng thì coâng nhaân töø tröôùc ñoù caû vaøi thaùng, "bò" thoâng qua toå chöùc coâng ñoaøn ñaõ laøm quyeát taâm thö göûi leân ñaûng vaø chính quyeàn xin taêng chæ tieâu naêng suaát cuï theå, xin laøm theâm giôø, xin hieán caùc ngaøy leã, caùc ngaøy nghæ pheùp, xin laøm buø cho ñoàng ñoäi bò oám ñau ñeå laáy thaønh tích chaøo möøng ngaøy 1-5 vaø keát hôïp ngaøy sinh (rôûm) cuûa Hoà Chí Minh 19-5. Vì khoâng phaûi chæ ngöôøi lao ñoäng ôû nhaø maùy, coâng tröôøng môùi bò troùi trong toå chöùc coâng ñoaøn, maø taát caû caùn boä, coâng nhaân vieân ôû caùc tröôøng, caùc vaên phoøng ñeàu phaûi ñeo caùi goâng kieåu môùi ñoù, nghóa laø taát caû ñeàu laø ñoaøn vieân coâng ñoaøn, bò coâng ñoaøn "caûi taïo" leøo laùi ñeán möùc thaønh phaûn xaï coù ñònh hình. Moät thí duï cuï theå, ngay nhö giaùo sö söû hoïc cuûa tröôøng ñaïi hoïc toång hôïp Haø-noäi laø Traàn quoác Vöôïng (chaùu ruoät cuûa thaåm phaùn Traàn Thuùc Linh, coäng saûn naèm vuøng ôû mieàn Nam tröôùc thaùng 4-1975) duø ñaõ ñöôïc cho qua Myõ nghieân cöùu theâm ôû tröôøng ñaïi hoïc Cornell, nhöng theo thoùi quen neân baøn tay "boài buùt" vaãn phaûi ñoùng goùp thaønh tích chaøo möøng "boác thôm" hoï Hoà nhaân dòp 1-5-1991 (ñoïc baøi "Noãi aùm aûnh cuûa quaù khöù" treân baùo Ñaát Môùi, soá 5-6 naêm 1991).

Moät daïng coâng nhaân môùi cuûa cheá ñoä coäng saûn ôû Vieät Nam laø caùc ngheä syõ, dieãn vieân, cuõng bò söû duïng theo loái vaét chanh boû voû. Ñieån hình laø nhaø vaên Leâ Baøu bò ñieàu veà laøm nhaân vieân queùt doïn ñeàn Ngoïc Sôn (Haø-noäi); nhaø vaên Traàn Leâ Vaên, laøm nhaân vieân Ty vaên hoùa Haø Taây; nhaø vaên Quang Duõng (taùc giaû baøi thô Taây tieán vaø chuyeän ngaén Xieác khæ...) coù moät thôøi veà laøm nhaân vieân ôû Toång cuïc laâm nghieäp; nhaø ngoân ngöõ hoïc noåi tieáng Cao xuaân Haïo (con trai hoïc giaû Cao xuaân Huy) laøm nhaân vieân tröôøng ñaïi hoïc toång hôïp Haø-noäi; soaïn giaû töï ñieån y-döôïc Phaùp-Vieät ñaàu tieân ôû Baéc Vieät Nam; Traàn Ñaïi Vaên, laøm ngheà ñaøo ñaát ñaët giaây ñieän thoaïi; ca só Thanh Hieáu (cuøng thôøi vôùi Khuaát duy Traùc) laø nhaân vieân sôû vaên hoùa y nhö nöõ ca só noåi danh moät thôøi Minh Ñoå; anh em caùc nhaïc syõ Hoaøng Giaùc - Hoaøng Kim laøm lao coâng laët vaët; dieãn vieân xieác noåi tieáng Myõ Kim nay laø nhaân vieân baùn gaïo ôû cöûa haøng löông thöïc Voõ vaên Taàn (Saøi-goøn); caùc caàu thuû ñaù boùng noåi tieáng moät thôøi nhö Thònh (coùc), Baåy, Quang Minh, Quøy v.v... töø khi khoâng coøn ôû ñoäi Hoaøng Dieäu, nay veà giaø vaãn chæ laø nhaân vieân baäc 2, baäc 3 hoaëc coâng nhaân baäc 2, baäc 3. Chính quyeàn coäng saûn Vieät Nam ñaõ ma giaùo taùch löông cuûa loaïi "coâng nhaân ngheä syõ" laøm hai phaàn : löông cô baûn vaø phuï caáp boài döôõng. Thoâng thöôøng löông cô baûn ñeàu laø 45 ñoàng/thaùng (tieàn Haø-noäi), coøn phuï caáp boài döôõng tuøy möùc ñoä vaø soá ñeâm bieåu dieãn hoaëc soá traän thi ñaáu maø ñöôïc töø 60 ñoàng/thaùng ñeán 120 ñoàng/thaùng. Nhöng khi khoâng coøn söû duïng hoï trong bieåu dieãn, thi ñaáu ñöôïc nöõa thì hoï chæ coøn ñoàng löông cô baûn maø bò caét heát phaàn boài döôõng. Coù ngöôøi phaån uaát ñaõ phaùt ñieân hoaëc töï töû nhö ca syõ noåi tieáng Khaùnh Vaân hoaëc ngheä syõ xieác Hoa (voi).

H EÄ T H OÁ N G B AÙ N H V EÕ

Neáu nghieân cöùu theo kieåu trí thöùc "thaùp ngaø" thì cheá ñoä do Hoà chí Minh thieát laäp ôû Vieät Nam, cho ñeán taän hieän nay, coù ñuû loaïi chæ thò, nghò quyeát, phaùp leänh, luaät v.v... ñeå baûo veä quyeàn lôïi cuûa ngöôøi coâng nhaân. Nhöng thöïc teá ñoù laø môù giaáy loän goùp vaøo saûn phaåm tuyeân truyeàn, quaûng caùo cho cheá ñoä coäng saûn; laø caùi moài giun ôû löôõi caâu ñeå caâu nhöõng ngöôøi nheï daï.

- Luaät goác (töùc hieán phaùp) qui ñònh caùc quyeàn töï do baàu cöû, öùng cöû; quyeàn ngoân luaän; ñi laïi; laäp hoäi; quyeàn lôïi ñöôïc lao ñoäng (nghóa laø khoâng bò thaát nghieäp) v.v... Nhöng, trong thöïc teá ngöôøi coâng nhaân chaúng ñöôïc höôûng moät thöù quyeàn naøo. Ngay ñeán baàu cöû vaø öùng cöû trong noäi boä caùi goïi laø "toå chöùc cuûa giai caáp coâng nhaân" (töùc coâng ñoaøn) cuõng do ñaûng chæ ñònh. Thö kyù coâng ñoaøn, duø ôû caáp naøo, ñöông nhieân phaûi coù chaân trong caáp uûy ñaûng töông ñöông vaø do caáp boä ñaûng chæ ñònh ra giöõ caùi "gheá thö kyù". Thí duï ôû Saøi-goøn hieän nay, Thò Khaùnh laø chuû tòch coâng ñoaøn thaønh phoá vì coù chaân trong thaønh uûy vaø ñöôïc phaân coâng chòu traùch nhieäm laõnh ñaïo coâng taùc coâng ñoaøn, neân duø khoâng coù ai baàu thì Thò Khaùnh cuõng vaãn cöù laø chuû tòch coâng ñoaøn thaønh phoá. Cuõng nhö vaäy, quyeàn ngoân luaän ñöôïc bieåu hieän cuï theå qua tôø baùo Coâng nhaân giaûi phoùng hay tôø Lao ñoäng, nhöng boä bieân taäp cuûa caùc tôø baùo ñoù ñeàu do chuû tòch toång coâng ñoaøn hoaëc coâng ñoaøn tænh thaønh chæ ñònh; aên löông cuûa cô quan coâng ñoaøn vaø thöôøng laø toång bieân taäp cuõng chính laø moät uûy vieân ban thö kyù coâng ñoaøn vaø coù chaân trong caáp uûy ñaûng cuûa cô quan coâng ñoaøn. Cho neân, nhöõng tôø baùo ñoù thöïc chaát laø tieáng noùi cuûa keû quaûn cheá giai caáp coâng nhaân, chöa bao giôø laø tieáng noùi cuûa ngöôøi coâng nhaân. Vì theá, noù phaûn aûnh leäch laïc ñôøi soáng thöïc cuûa ngöôøi coâng nhaân theo kieåu toâ hoàng hieän thöïc. Ñoâi khi treân baùo cuõng coù vaøi baøi "choáng ñoái", nhöng ñoù chæ laø caùi baãy ñeå nhöõng ngöôøi coâng nhaân naøo coù taâm huyeát, giaùc ngoä quyeàn lôïi cuûa mình maø göûi baøi ñeán toøa soaïn laø seõ ñöôïc ghi teân vaøo soå ñen, chuyeån qua cô quan an ninh. Thí duï, ñoái vôùi Saøi-goøn hieän nay, tôø Coâng nhaân giaûi phoùng coøn ñöôïc coâng an caøi chính chaùu ruoät cuûa Mai chí Thoï vaøo caùi gheá Phoù toång bieân taäp, maëc duø y thò vaên hoùa chöa qua baäc phoå thoâng vaø khoâng vieát noåi moät caâu vaên cho ñaøng hoaøng !

Coøn quyeàn lôïi lao ñoäng ö ? Ñoù laø caùi quyeàn raát maäp môø, bôûi vì Hoà chí Minh vaø caùc ñeä töû coù ñuû 1001 caùch ma giaùo nhaèm ñoái phoù vôùi caùi quyeàn lôïi cô baûn ñoù cuûa ngöôøi coâng nhaân. Tröùôc heát, caàn phaûi noùi ñeán caùi ñieàu maø chính quyeàn coäng saûn thöôøng khoe khoang laø cheá ñoä chính trò cuûa hoï laø vì saûn xuaát vaø phuùc lôïi cuûa ngöôøi daân cho neân khoâng coù naïn thaát nghieäp trong xaõ hoäi xaõ hoäi chuû nghóa. Ñoù laø ñieàu bòa ñaët hoaøn toaøn. Bôûi, trong xaõ hoäi coäng saûn, giôùi caàm quyeàn choùp bu thöïc söï laø nhöõng chuû noâ, coøn nhaân daân ñeàu laø noâ leä. Cho neân xaõ hoäi noâ leä naøo trong lòch söû cuõng vaäy, khoâng bao giôø coù naïn thaát nghieäp. Tuøy thôøi vuï, tuøy nhu caàu, noâ leä ñöôïc chuû noâ söû duïng trong lao ñoäng, khoâng caàn tính ñeán khaû naêng ngaønh ngheà maø chæ duøng ñeán cô baép. Hoâm nay noâ leä ñöôïc duøng xaây laêng cho laõnh chuùa, neáu caàn hoâm sau laïi coù theå chuyeån ñi khai thaùc haàm moû, vaø hoâm sau nöõa maëc aùo lính ñi ñoå xöông maùu laøm nhieäm vuï môû roäng aûnh höôûng kinh teá hay chính trò cho chuû noâ. Thaân phaän ngöôøi coâng nhaân, noùi rieâng, vaø chung cho toaøn daân Vieät Nam döôùi cheá ñoä coäng saûn laø nhö vaäy. Xaõ hoäi Vieät Nam töø khi coù baøn tay cuûa hoï Hoà cho ñeán hoâm nay laø moät xaõ hoäi noâ leä veà noäi dung, coøn hình thöùc thì coù phöùc taïp vaø maøu meø hôn, vì aûnh höôûng cuûa thôøi ñaïi. Tính chaát noâ leä ñoù bieåu hieän khoâng chæ ôû vieäc söû duïng lao ñoäng tuøy tieän theo nhu caàu cuûa taäp ñoaøn laõnh ñaïo (töùc chuû noâ), theo öu aùi caù nhaân, maø coøn ôû choã thöïc thi chuû nghóa bình quaân trong höôûng thuï, phaân chia laøm nhieàu naác thang höôûng thuï trong xaõ hoäi töø luùc vöøa loït loøng meï cho ñeán khi cheát. Haõy xeùt moät soá thí duï cuï theå : anh coâng nhaân laép ñaët ñieän thoaïi Chaâu vaên Huy, thuoäc sôû böu ñieän Haø-noäi, chæ nhôø vaøo nhöõng ngaøy naèm ôû röøng nuùi khu Naêm, laáy goã mít trau chuoát thuû coâng thaønh moät oáng nghe ñieän thoaïi roài göûi ra Vieät Baéc taëng "chuû tòch Hoà chí Minh" (nay laø 1 hieän vaät trong baûo taøng caùch maïng ôû Haø-noäi), nhôø ñoù ñöôïc phong danh hieäu "anh huøng lao ñoäng", ñöôïc ñöa leân chöùc vuï phoù Giaùm ñoác Sôû Böu ñieän Haø-noäi, ñöôïc ñöa vaøo thaønh uûy Haø-noäi vaø laø ñaïi bieåu quoác hoäi. Trong luùc ñoù, chieán só thi ñua Nguyeãn thò Ñieàu, laø giao lieân tænh Höng yeân, ngöôøi ñöôïc chính Hoà chí Minh laøm thô taëng veà thaønh tích choáng Phaùp, ñaùng ra coøn xeáp treân anh huøng quaân ñoäi Nguyeãn thò Chieân (vì öu tieân cho löïc löông vuõ trang) thì vaãn cöù laø nhaân vieân lao coâng queùt raùc vaø nhaø caàu ôû caùi sôû böu ñieän do Chaâu vaên Huy laøm phoù giaùm ñoác. Thaät heät nhö tröôøng hôïp chaøng hoïa syõ coøn trong aån soá Dieäp minh Chaâu, nhôø laáy maùu veõ aûnh hoï Hoà vaø göûi ra Vieät Baéc maø ñaëc caùch ñöôïc chæ ñònh laø ñaïi bieåu ñi döï ñaïi hoäi coäng ñaûng laàn 2 ôû Vieät Baéc, ñöôïc ôû beân caïnh hoï Hoà caû gaàn naêm trôøi, ñöôïc cho qua Ba Lan hoïc ngheà naën töôïng ñeå veà chuyeân naën töôïng... hoï Hoà. Naêm 1991 vöøa xong, hoï Dieäp coøn laøm moät töôïng Hoà ñaët ôû vöôøn boâng tröùôc vuõ tröôøng Rex vaø vuõ tröôøng Queen Bee, ñöôøng Nguyeãn Hueä Saøi-goøn!!! Phaûi chaêng nhôø coù nhieàu naêm thaùng ôû lieàn beân hoï Hoà neân nhaø naën töôïng Dieäp minh Chaâu bieát tính "Baùc Hoà" thích oâm thaém thieát caùc chaùu gaùi, neân ñaõ choïn ñaët ñuùng choã cuûa chò em haønh ngheà mua vui cho khaùch quoác teá vaø Vieät kieàu "yeâu nöôùc" (giaûi khaùt nhö röôïu, bia...). Coøn hai thí duï nöõa cuõng khaù ñieån hình laø coâ thôï thuû coâng deät chieáu coùi ôû thò xaõ Thanh hoùa, Thò Haèng, ñöôïc Xuaân Thuûy bí thö trung öông ñaûng öu aùi; vaø coâ thôï deät ôû Nam-ñònh, Thò Haäu, ñöôïc nguyeân boä tröôûng coâng nghieäp nheï Ñaëng vuõ Chö quan taâm ñeán neân ñöôïc loâi leân nhö dieàu, vaø khoùa 7 coäng Ñaûng vöøa xong ñeàu thaønh uûy vieân trung öông chính thuùc cuûa ñaûng (chuû noâ) !

Khi keá hoaïch saûn xuaát coù truïc traëc thì ngöôøi coâng nhaân bò cho veà "höu non" - moät daïng sa thaûi; bò chuyeån ngaønh ngheà nhö ñöa vaøo quaân ñoäi, ñi laäp noâng tröôøng quoác doanh; bò giaûm löông, nôï löông vì khoâng ñuû vieäc; bò traû baèng saûn phaåm. Ñaây laø moät thí duï veà caùi neàn kinh teá quaùi thai vôùi danh xöng xaõ hoäi chuû nghóa maø noäi dung laø cheá ñoä noâ leä. Ñieàu naøy ñöôïc phaûn aûnh saâu saéc trong vôû haøi kòch döïng thaønh phim "ÖÙng cöû vieân thöù saùu" : vì saûn phaåm khoâng baùn ñöôïc neân nhaø maùy laáy saûn phaåm laøm löông, coâng nhaân saûn xuaát nöôùc hoa thì mang xoâ ñeán lónh nöôùc hoa thay löông; coâng nhaân saûn xuaát quan taøi thì laáy quan taøi thay löông v.v...!!!

Coøn phaûi noùi ñeán cheá ñoä löông boãng vaø nghæ höu. Ngöôøi coâng nhaân khoâng ñöôïc traû löông theo thaâm nieân tay ngheà, maø vì phaûi luoân luoân bò ñieàu ñoäng laøm caùc vieäc khaùc nhau neân nhieàu khi bò xuoáng löông chöù khoâng phaûi laø leân löông. Neáu ai ñoù coù may maén ñöôïc laøm chuyeân moät vieäc thì laïi bò "quyõ löông" khoáng cheá. Nghóa laø khoâng phaûi coù tay ngheà moãi naêm môùi thaønh thaïo maø ñöôïc naâng löông. Vieäc naâng löông do bình baàu ñuû moïi loaïi tieâu chuaån, maø tieâu chuaån tay ngheà laïi laø thöù yeáu nhaát. Taïi sao vaäy ? Bôûi ñeå tieát kieäm chi ra neân quyõ löông bò khoáng cheá, thí duï trong nhaø maùy coù ñoä 20 ngöôøi coù tay ngheà tieán boä, xöùng ñaùng phaûi ñöôïc naâng löông, nhöng quyõ löông cuûa nhaø maùy chæ ñöôïc pheùp naâng löông cho hai ngöôøi. Nhö vaäy 20 ngöôøi phaûi bôùi moùc, noùi xaáu nhau ñuû ñieàu laøm sao coá cho baûn thaân ñöôïc loït vaøo choã naâng löông. Ñaây cuõng laø bieän phaùp cuûa chính quyeàn coäng saûn Vieät Nam nhaèm phaù hoaïi söï ñoaøn keát cuûa coâng nhaân, khai thaùc ñöôïc taøi lieäu veà tö töôûng cuûa coâng nhaân ñeå coù caùch khoáng cheá cuï theå vôùi töøng ñoái töôïng. Cho neân, keû ñöôïc naâng löông haàu nhö khoâng phaûi nhôø coù tay ngheà tieán boä maø nhôø vaøo söï "goïi daï baûo vaâng" vaø tích cöïc toá giaùc, vu caùo cho ñoàng nghieäp. Cho neân, ngöôøi coâng nhaân naøo cuõng thuoäc loøng caâu :

"Hay laøm thì cheát ñoùi

Hay noùi thì vaøo tuø

Gaät guø thì leân löông !"

- Coøn moät soá luaät khaùc nhö luaät coâng ñoaøn, luaät lao ñoäng, luaät baûo hieåm an toaøn lao ñoäng v.v... cuõng chæ nhaèm muïc ñích tuyeân truyeàn ñoái ngoaïi laø chính. Coøn phaàn ñöôïc thi haønh chæ laø phaàn qui ñònh nhöõng troùi buoäc ngöôøi coâng nhaân sao cho laøm thaät nhieàu vaø höôûng thaät ít. Nhöõng phaàn thuoäc veà quyeàn lôïi cuûa coâng nhaân chæ duøng trong muïc giaûi ñaùp thaéc maéc treân baùo chí, nhöng khoâng queân thoøng moät caâu :"Coøn tuøy thuoäc söï vaän duïng saùng taïo trong hoaøn caûnh cuï theå cuûa xí nghieäp". Nhö theá coù nghóa laø thaéc maéc "boø traéng raêng". Ngay ñeán quyeàn khieáu toá cuõng thaät laï ñôøi. Thaéc maéc caáp naøo thì göûi khieáu naïi ñeán caáp ñoù, lôõ coù göûi cho caáp treân thì ñôn khieáu naïi cuõng ñöôïc ghi chuù beân caïnh :"Chuyeån cô sôû xeùt giaûi quyeát thích ñaùng vaø baùo caùo caáp treân". Thaät ñuùng laø baøi baûn "Con kieán kieän cuû khoai".

T ÖÙ C N Ö ÔÙ C V ÔÕ B ÔØ

Tuïi coäng saûn caàm quyeàn, trong moïi thôøi kyø, ñeàu coù moät ñieåm gioáng nhau laø coi thöôøng quaàn chuùng, vöøa nghi kî vaø sôï quaàn chuùng nhaân daân. Chuùng noùi laùo khoâng ngöôïng moàm bôûi chuùng cöù nghó nhaân daân muø quaùng. Chuùng sôï nhaân daân noåi daäy neân moïi chính saùch, moïi toå chöùc ñöôïc naën ra ñeàu coù muïc ñích raøng buoäc ngöôøi daân trong thaân phaän noâ leä. Soá caùn boä trung gian toaøn laø nònh thaàn, ñeán noãi chính Phaïm vaên Ñoàng coù luùc cao höùng thoát leân :"Caùn boä trung gian phaàn lôùn gian maø khoâng trung".

Thôøi ñaïi ngaøy nay ñaõ khaùc xa thôøi trung coå. Cho neân ngöôøi coâng nhaân Vieät Nam mau choùng giaùc ngoä thaân phaän noâ leä cuûa mình. Neáu tuïi coâng saûn choùp bu caàm quyeàn ñeû ra 1001 caùch ñeå ñaøn aùp vaø boùc loät taøn khoác ngöôøi coâng nhaân, thì, giai caáp coâng nhaân cuõng coù 1001 caùch choáng traû. Môû ñaàu laø nhöõng thô ca hoø veø nhö :

"Coâng nhaân giai caáp tieân phong

AÊn ñoùi, vaùc naëng, löng coøng maét hoa

Moät ngöôøi laøm vieäc baèng ba

Ñeå cho laõnh ñaïo xaây nhaø xaây laêng

Moïi ngöôøi thi ñua laøm haêng

Ñeå cho laõnh ñaïo aên naèm thaûnh thôi

Coâng nhaân, vôï oám con coâi

Laõnh ñaïo nhaø gaùc, xe hôi boän beà

Bao giôø cho heát troø heà ? (!!!)"

Saùch, baùo vaø loa phoùng thanh cuûa chính quyeàn coäng saûn ôû Vieät Nam thöôøng laëp laïi caùi kieåu ñoäc thoaïi cuûa taäp ñoaøn caàm quyeàn choùp bu raèng : tính öu vieät cuûa xaõ hoäi chuû nghóa laø khoâng coù naïn thaát nghieäp vaø naïn ñình coâng cuûa ngöôøi lao ñoäng. Ñoù laø söï töï huyeån hoaëc, töï löøa phænh. Söï thaät veà caùi goïi laø khoâng coù naïn thaát nghieäp ñaõ ñöôïc chöùng minh ôû phaàn treân. Coøn naïn ñình coâng thì sao ? Tröôùc khi noùi ñeán nhöõng cuoäc ñình coâng cuï theå, caàn noùi ñeán moät ñieàu raát cô baûn ñaõ laø nguyeân nhaân quan troïng laøm cho neàn kinh teá cuûa coäng saûn Vieät Nam bò suïp ñoå : ñoù laø naïn laõng coâng ôû moïi ngaønh moïi nôi vaø naïn laáy cuûa coâng vaø laõng phí.

Laõng coâng nghóa laø laøm khoâng ñuùng vôùi naêng xuaát thaät, khoâng ñaûm baûo hieäu quaû cuûa giôø coâng, ngaøy coâng. Thí duï cuï theå : caû 4 nhaø maùy böu ñieän - truyeàn thanh vôùi soá löôïng coâng nhaân gaáp hôn 10 laàn xöôûng böu ñieän thôøi Phaùp, laïi laøm thi ñua theâm ca, theâm giôø ngaøy nghæ maø hieäu quaû coâng taùc khoâng hôn bao nhieâu, coøn chaát löôïng coâng taùc thua raát xa. Hay nhö ôû nhaø maùy vaên phoøng phaåm Hoàng Haø (Haø-noäi), naêng suaát cuûa caû toå eùp buùt maùy Tröôøng sôn gaàn 20 ngöôøi maø khoâng baèng hai tö thöông saûn xuaát laäu buùt maùy Tröôøng sôn (giaû). Nhaø maùy vaên phoøng phaåm naøy cuõng cuõng coù coâng nhaân tieän vaø nguoäi cao tay ngheà nhöng vì chæ ñöôïc xeáp löông ôû baäc 3 neân hoï bò coi laø khoâng ñuû khaû naêng laøm khuoân maãu. Nhaø maùy phaûi chi khaù nhieàu tieàn cho nhaø maùy cô khí trung qui moâ laøm giuøm. Trong khi ñoù, nhöõng coâng nhaân tieän vaø nguoäi cuûa hoï duøng ngay maët baèng cuûa nhaø maùy, duïng cuï vaø giôø coâng ñeå laøm khuoân ñuùc caùc loaïi buùt maùy cuûa Nhaø maùy cho tö nhaân saûn xuaát laäu. Söï laõng coâng khoâng chæ trong thaønh phaàn lao ñoäng chaân tay maø lan caû sang nhöõng lao ñoäng trí oùc. Thí duï : ôû uûy ban khoa hoïc nhaø nöôùc (Haø-noäi) - neàn taûng cuûa Vieän haøn laâm trong töông lai - döôùi thôøi Tröôøng Chinh laøm chuû nhieäm, caùc tieán syõ vaø phoù tieán syõ chæ leø pheø ñaùnh côø töôùng hoaëc ra caø pheâ Tuyeân (ñöôøng Traàn Höng Ñaïo, Haø Noäi) taùn doùc ngay trong giôø lao ñoäng. Keá hoaïch coâng taùc laø nhöõng nghieân cöùu ñöôïc coùp nhaët töø caùc coâng trình nghieân cöùu cuûa nöôùc ngoaøi khi hoï du hoïc, mang veà haøng va ly, nay cöù nöûa naêm hoaëc moät naêm thoø ra moät caùi. Laøm vieäc leø pheø ñeán möùc taïi hoäi nghò khoa hoïc vaø trieån laõm phaùt minh, saùng kieán kyõ thuaät laàn thöù nhaát, hoï ñaõ giaønh caû hôn 15 trang baùo caùo toång keát do phoù chuû nhieäm Leâ Khaéc ñoïc veà caùi goïi laø "phaùt minh ra maùy xeû raõnh oác vít" cuûa coâng nhaân löu dung (thôøi Phaùp ñeå laïi) Hoàng vaên OÁn ôû sôû böu ñieän Haø-noäi. Khoå thay, caùi maùy ñoù chæ laø söï sao cheùp nguyeân maãu cuûa tôø taïp chí "Systeøme D"! Kieåu laøm vieäc ñoù cuõng ñang laëp laïi hieän nay ôû caû Haø- noäi laãn Saøi-goøn trong caùc vieän nghieân cöùu, caùc cô quan lôùn nhö Sea Prodex, Immexco v.v... Caùc giaùo sö, tieán syõ, kyõ sö, baùc syõ... ñeàu ñaën coù maët trong giôø lao ñoäng ôû caùc haøng quaùn. Ñoù laø nguyeân nhaân söï "xuoáng caáp" cuûa taát caû moïi sinh hoaït, vaên hoùa, saûn xuaát hieän nay ôû Vieät Nam.

Do bò boùc loät thaäm teä vaø giaùc nghoä thaân phaän noâ leä cuûa mình, neân ngöôøi coâng nhaân noùi rieâng, ngöôøi lao ñoäng noùi chung, ôû Vieät Nam töø khi coù chính quyeàn coäng saûn ñeán nay coøn ñoái phoù baèng caùch "laáy cuûa coâng" vaø phaù hoaïi coâng cuï saûn xuaát. Thí duï : khi ôû tay tö nhaân thì nhöõng chieác oâ-toâ nhaõn Renault 4 CV (xuaát hieän töø 1949), Peugeot 203 vaø Citroen 11 hoaëc 15 CV, cho ñeán taän nhöõng naêm 1992 vaãn coøn ñöôïc söû duïng laøm taxi ôû Saøi-goøn, chaïy tuyeán Bieân hoøa - Saøi-goøn hoaëc Hueá - Ñaø-naúng. Nhöng ôû mieàn Baéc Vieät Nam, nhöõng xe ñoù ñaõ bò laøm tan taønh töø khoaûng 1960 - 1962 - nghóa laø töø 30 naêm veà tröôùc ! Nhöõng phaù hoaïi maùy moùc, duïng cuï thi coâng, laøm thaát thoaùt hö haïi goã, saét theùp, xi-maêng ôû 3 coâng trình thuûy ñieän : Thaùc Baø, Hoøa Bình vaø Trò An coù theå ñuû ñeå laøm gaàn hoaøn chænh moät coâng trình nhö thuûy ñieän Thaùc Baø. Söï phaù hoaïi vaø laõng phí ôû khu Gang theùp Thaùi-nguyeân do ñích thaân töôùng Ñinh Ñöùc Thieän, em ruoät cao thuû Leâ ñöùc Thoï trong boä chính trò coäng ñaûng vaø anh ruoät cuûa Mai chí Thoï, vieân ñaïi töôùng coâng an coâng saûn ñaàu tieân, ngöôøi coù nhieàu boà trong giôùi ngheä syõ caû "kim" caû "coå" vaø cuõng laø cha ñôõ ñaàu cuûa caùc gian thöông ngöôøi Hoa loaïi nhö Trieäu bænh Thieät hoaëc Taây "muõi teït" nhö Charles Ñöùc (nguyeân phoù toång giaùm ñoác Immexco) - khieán boä chính trò coäng ñaûng cuõng chæ coøn bieát giô tay keâu trôøi. Coøn ôû moû than Caåm -phaû, moät moû loä thieân, thì coâng nhaân phaù hoaïi ngay vaøo saûn phaåm, nghóa laø tyû leä than "don" quaù lôùn ñeán noãi khoù baùn ñöôïc haøng. Maëc duø nôi ñaây ñaõ coù nhöõng baøn tay ñaày vuoát ma caø roøng cuûa töø Leâ thanh Nghò, Ñoã Möôøi, Nguyeãn ñöùc Taâm vaø caû Vuõ Maõo (töøng laø bí thö ñoaøn thanh nieân cuûa khu moû than) cuõng chòu thua kieåu phaù hoaïi töï phaùt vaø aâm yû cuûa coâng nhaân. Coøn moät daïng phaù hoaïi nöõa coù tính ñoàng loøng cuûa taäp theå trong haàu heát caùc coâng trình xaây döïng, ñoù laø "hoaøn thaønh keá hoaïch ma". Thí duï : chöông trình ñaët caùp ngaàm qua soâng Hoàng ñöôïc giao chæ tieâu : thôøi gian :a thaùng; quyõ löông : b ñoàng; lao ñoäng : c coâng vaø toång giaù trò coâng trình : d ñoàng. Caùc ñoäi thi coâng ñoàng tình söû duïng heát quyõ löông, heát khoái löôïng nhaân coâng trong ñuùng thôøi haïn a thaùng vaø haï heát ñöôøng caùp (töùc laø ñaït giaù trò coâng trình) nhöng chöa laáp ñaát, chöa laép maùy. Tuy nhieân vôùi kieåu laøm ñoù, nghóa laø veà danh nghóa ñaõ hoaøn thaønh keá hoaïch, thì coâng trình khoâng ñöa vaøo söû duïng ñöôïc nhöng coâng nhaân vaãn ñöôïc khen laø hoaøn thaønh keá hoaïch. Hoï seõ laép ñaát vaø laép maùy vaøo dòp baøn giao nghieäm thu cho beân söû duïng sau vaø coù khi keùo daøi caû hai, ba naêm trôøi, laáy côù baát ñoàng yù kieán giöõa hai beân A vaø B (nghóa laø beân thi coâng vaø beân ñaët thi coâng). Ñaây cuõng chính laø caùch ñoái phoù cuûa ngöôøi lao ñoäng noâ leä thôøi trung coå ! (Moät coâng laøm möôøi coâng söûa).

N H ÖÕ N G C U OÄ C Ñ Ì N H C OÂ N G L ÔÙ N

Baûn chaát neàn truyeàn thoáng cuûa cheá ñoä coäng saûn laø toâ hoàng cho cheá ñoä; boâi ñen keû thuø vaø boùp meùo söï vieäc; thuû tieâu taøi lieäu; saûn xuaát taøi lieäu giaû, chænh lyù, bieân soaïn caùc taøi lieäu cuõ sao cho coù lôïi cho taäp ñoaøn coäng saûn. Cho neân khoù coù theå tìm ñöôïc moät baøi baùo töôøng thuaät duø raát sô löôïc veà nhöõng vuï ñình coâng lôùn, nhoû trong cheá ñoä coäng saûn. Tuy nhieân, neáu bieát caùch gaïn loïc thì cuõng coù theå qua baùo Nhaân daân vaø moät vaøi taäp san lyù luaän ñeå thaáy söï luùng tuùng cuûa tuïi coäng saûn caàm quyeàn tröôùc phong traøo noåi daäy cuûa ngöôøi lao ñoäng ôû khaép nôi, khaép ngaønh, ñaëc bieät quan troïng laø khu moû Hoàng-Quaûng vaø caûng Haûi-phoøng.

Ngay khi vöøa cöôùp ñöôïc quyeàn thoáng trò ôû Baéc Vieät Nam giöõa thaäp nieân 50, thieáu töôùng Ñoã Möôøi ñöôïc cöû laøm bí thö thaønh uûy Haûi-phoøng - Kieán-an vaø khu vöïc Hoøn-gai - Caåm-phaû. Ñoã Möôøi ñaõ coù saùng kieán döïng ra vuï aùn giaùn ñieäp Phan Naêm ôû khu moû than ñeå traán aùp tinh thaàn coâng nhaân moû. Nhôø ñoù, Ñoã Möôøi ñaõ ñöôïc Hoà löu taâm caát nhaéc. Roài khi coâng nhaân moû than baát maõn leân cao - luùc aáy Ñoã Möôøi ñaõ ñöôïc ñieàu ñi gieát caùc nhaø coâng thöông - thì keû toäi phaïm trong caûi caùch ruoäng ñaát, phoù cho Hoà vieát Thaéng, laø Nguyeãn ñöùc Taâm ñöôïc ñöa ra laøm bí thö khu moû ñeå tìm caùch ñoái phoù. Trong soá chaân tay thaân tín cuûa Nguyeãn ñöùc Taâm coù Vuõ Maõo, khi ñoù laø bí thö ñoaøn thanh nieân cuûa khu moû. Nhöng voâ ích, coâng nhaân toaøn khu moû Ñeøo Nai vaø Moâng Döông ñaõ ñình coâng. Ñoù laø naêm 1971. Caû Leâ Duaån, caû Phaïm vaên Ñoàng, caû Hoaøng Quoác Vieät chaïy long toùc gaùy ra khu moû nhöng vaãn khoâng theå xoa dòu ñöôïc söï phaãn noä cuûa coâng nhaân, maëc duø coù baøy troø ma giaùo caùch chöùc moät phoù toång giaùm ñoác cuûa moû vaø moät soá caùn boä laõnh ñaïo ñaûng vaø coâng ñoaøn (kieåu hình nhaân theá maïng), roài laïi boû tuø caû baùc só giaùm ñoác beänh vieän khu moû cuõng khoâng xong. Laïi baøy troø ñöa oâng giaø Toân ñöùc Thaéng, vôùi cöông vò ngöôøi coâng nhaân Ba-son ôû Nam boä, ngöôøi tuø ôû Coân-ñaûo, vò chuû tòch nöôùc ñeå suït suøi naên næ coâng nhaân haõy chaám döùt ñình coâng, ñöøng laøm suy yeáu löïc löôïng "choáng Myõ cöùu nöôùc", vaø mang caùc loaïi haøng vieän trôï ra baùn reû cho coâng nhaân moû. Nhôø ñoù cuoäc ñình coâng keùo daøi hôn hai thaùng môùi taïm yeân. Sau ñoù, taát nhieân tuïi coäng saûn caàm quyeàn ñaõ duøng caùc thuû ñoaïn mua chuoäc, ly giaùn, ñaøn aùp coâng nhaân moû. Nhöõng ngöôøi bò coi laø "ngoan coá" thì baèng nhieàu ñoøn pheùp ñaõ bò kheùp ñuû loaïi toäi ñeå ñi "caûi taïo". Soá bò tình nghi thì "ñöôïc vinh döï" gia nhaäp quaân ñoäi ñöa vaøo mieàn Nam (nhôø Myõ gieát hoä). Moät löïc löôïng coâng an ñöôïc maëc aùo thôï vaø gia nhaäp haøng nguõ thôï moû !

Cuõng nhöõng naêm 1971-72, coâng nhaân caûng Haûi-phoøng ñình coâng. Phaïm vaên Ñoàng cuõng taát baät ñi ñi veà veà nhö con thoi vaø cuõng baøy troø khoùc loùc, ñau loøng vì thaáy "giai caáp laõnh ñaïo caùch maïng" ñang phæ nhoå vaøo "caùch maïng".

Ñaáy laø chöa keå ñeán caùc vuï leû teû, coâng nhaân baén cheát caû laõnh ñaïo ñaûng cô sôû nhö ôû nhaø maùy oâ-toâ 1-5 (töùc AVIA cuõ ôû Phan chu Trinh, Haø-noäi); coâng nhaân ñeo bieån phaûn ñoái ñaøn aùp ôû Toång cuïc Laâm nghieäp (phoá Loø ñuùc, Haø-noäi); ôû boä Noâng tröôøng (phoá Taêng baït Hoå Haø-noäi) v.v...

H OÀ I K YÙ C OÂ N G N H AÂ N

Naêm 1967, ñeå xoa dòu söï baát maõn aâm æ cuûa coâng nhaân, oâng Hoà chí Minh ñaõ baøy troø cho ra ñôøi Nghò quyeát 67, hay coøn goïi laø nghò quyeát trung öông veà vai troø cuûa giai caáp coâng nhaân. Ñoù chæ laø moät caùi baùnh veõ, nhìn thì ñeïp nhöng khoâng... aên ñöôïc. Vì, caùi nghò quyeát aáy ra ñôøi thì ñôøi soáng coâng nhaân vaãn theá : ñoùi khoå; nhaø ôû bình quaân chöa ñöôïc 0 m2 80 ñaàu ngöôøi; moät naêm ñöôïc caáp 4m phieáu mua vaûi cho moät ñaàu ngöôøi; coâng cuï lao ñoäng thoâ sô, thieáu baûo hoä, baûo hieåm lao ñoäng; khoâng ñöôïc naâng löông; bò sa thaûi döôùi hình thöùc cho höu non; nhieàu ngöôøi laøm treân 15 naêm lieân tuïc maø vaãn khoâng ñöôïc naâng löông 1 laàn naøo; oám ñau thieáu thuoác men; ñeán tuoåi veà höu thì bò caét moïi khoaûn phuï caáp neân duø soáng moät caùch kham khoå cuõng khoâng ñuû soáng, ñaønh laïi gia nhaäp caùc loaïi laøm gia coâng cho "tö saûn ñoû", nghóa laø caùc meänh phuï cuûa quan laïi ñoû nhö vôï Nguyeãn duy Trinh, vôï Vaên tieán Duõng, vôï Leâ Nghóa (phoù giaùm ñoác coâng an Haø-noäi), vôï caû cuûa Hoaøng minh Giaùm v.v... Chæ coù tyù chuùt khaùc, ñoù laø caùi ban tuyeân huaán trung öông do Toá Höõu caàm cöông, cuøng caùi toång coâng ñoaøn do Hoaøng quoác Vieät leøo laùi coù dòp phaùt huy saùng kieán (taát nhieân laø döïa vaøo tinh thaàn Nghò quyeát 67) coäng taùc vôùi nhau cho ra ñôøi moät loâ saûn phaåm "tinh thaàn" veà giai caáp coâng nhaân : naøo laø ca khuùc, kòch, hoäi hoïa, truyeän ngaén, truyeän daøi, truyeän vöøa vaø ñaëc bieät nhaát laø hoài kyù cuûa coâng nhaân. Muïc ñích cuûa hoài kyù coâng nhaân laø muoán neâu leân toäi aùc cuûa thöïc daân Phaùp ôû Vieät Nam, nhaèm "giaùo duïc" cho coâng nhaân theâm hieåu söï öu vieät tuyeät vôøi cuûa xaõ hoäi chuû nghóa, do ñoù maø haâm noùng laïi loøng bieát ôn ñoái vôùi "Baùc" vaø "ñaûng" ñaõ coù coâng cho coâng nhaân vaø lao ñoäng ñöôïc laøm chuû nhaø maùy, coâng tröôøng, haàm moû v.v... Cuõng saùng kieán cuûa Toá Höõu vaø Hoaøng quoác Vieät - Coù söï uûng hoä cuûa Tröôøng Chinh - baét caùc coâng ñoaøn cô sôû toå chöùc hoïc taäp hoài kyù cuûa Nguyeãn ñöùc Thuaän (phoù chuû tòch Toång coâng ñoaøn) do nhaø baùo Traàn Ñónh vieát hoä coù töïa ñeà laø "Baát khuaát" vaø tieåu thuyeát "Hoøn ñaát" cuûa nhaø vaên Anh Ñöùc, ñeå naâng cao laäp tröôøng caùch maïng. Chaúng bieát laäp tröôøng coù moïc cao theâm ñöôïc maáy ly, chæ bieát coâng nhaân laïi phaûi khoán khoå maát bao nhieâu thôøi gian nghæ rieâng ñeå hoïc taäp, lieân heä vaø bôùi moùc, chuïp muõ cho nhau. Rieâng muïc hoài kyù coâng nhaân thì ñaàu voi, ñuoâi chuoät... nhaét. Bôûi vì, ngoaøi maáy caùi hoài kyù ñöôïc keû chaáp buùt "hö caáu" toái ña coøn haàu heát khoâng "saøi" ñöôïc, bôûi noù quaù... phaûn tuyeân truyeàn. Thí duï : löôïc qua hai baûn thaûo hoài kyù thì roõ :

+ Baùc coâng nhaân giaø Nguyeãn vaên Taàm, ñoäi tröôûng ñoäi laép maùy cuûa Toång cuïc böu ñieän truyeàn thanh, chi uûy vieân coäng ñaûng cuûa ñoäi ñaõ keå ñaïi yù :"17 tuoåi baùc Taàm rôøi queâ ôû huyeän Thanh-haø, Haûi-döông ra Haûi-phoøng laøm "phu" cuoác ñöôøng ñaët caùp ôû Sôû böu ñieän Haûi-phoøng. Moãi ngaøy phaûi ñaøo 2 meùt khoái vôùi löông coâng nhaät 10 xu/ngaøy. Sau 6 thaùng ñöôïc tuyeån chính thöùc, möùc ñaøo vaãn theá nhöng ñöôïc taêng 11 xu/ngaøy. Naêm thöù hai cuûa ngheà "phu" möùc ñaøo vaãn vaäy nhöng löông taêng 12 xu/ngaøy. Gaàn cuoái naêm thöù hai moãi tuaàn leã ñöôïc hai ngaøy höôûng nguyeân löông ñeå hoïc ngheà haøn caùp. Naêm thöù ba ñöôïc laøm ngheà haøn caùp vôùi löông 16 xu/ngaøy. Vaø, naêm sau ñöôïc taêng 18 xu/ngaøy, ñöôïc caáp moät xe ñaïp, ñöôïc cho moät caên nhaø hai phoøng ñeå ôû, vôï vaø con moãi ngöôøi ñöôïc trôï caáp 6 ñoàng/thaùng. Baùc Taàm nhaän xeùt : moät mình baùc ñi laøm nuoâi ñöôïc vôï vaø 3 con vôùi cuoäc soáng khieâm toán nhöng no ñuû. Veà naâng luông, cöù trong naêm laøm vieäc khoâng bò nhaän xeùt xaáu nghieâm troïng 3 laàn, thì töï ñoäng naêm sau ñöôïc taêng löông, khoâng phaûi bình baàu, khai baùo gì caû. Sôû dó khi ñaøo ñaát, möùc ñaøo vaãn vaäy nhöng naêm sau löông cao hôn vì "chuû Taây" noùi laø möùc nhö vaäy nhöng kyõ thuaät khaù hôn, vaø caøng thaâm nieân thì söùc khoeû caøng keùm ñi neân ñöôïc taêng löông ñeå buø ñaép theâm cho söùc khoûe vaø caùc nhu caàu môùi nhö laáy vôï, coù con v.v... Coøn baây giôø, tuy laø ñoäi tröôûng nhöng löông cuûa baùc chæ ñuû nuoâi hai vôï choàng giaø theo cheá ñoä tem phieáu cuûa Nhaø nöôùc. Neáu phaûi veà höu, tieâu chuaån tem phieáu bò giaûm, caùc phuï caáp bò caét, chæ coøn 90% löông chính thì khoâng ñuû soáng, chaéc "baø giaø" phaûi baùn theâm quaùn nöôùc vaø baùc seõ laøm theâm bôm vaø söûa chöõa xe ñaïp vaäy thoâi !"

+ Baùc Traàn ñöùc Xöông, queâ ôû Ninh Bình, naêm 1946 laø coâng nhaân ôû xöôûng Caron, Haûi-phoøng, ñöôïc baàu laø thö kyù coâng ñoaøn cô khí cuûa Haûi-phoøng. Sau ñoù ñöôïc ruùt veà laøm giao lieân ñaëc bieät cho Leâ thanh Nghò, khi ñoù laø bí thö Khu Ñoâng Baéc. Baùc keå ñaïi yù :"19 tuoåi baùc phaûi boû queâ ra Haûi-phoøng laøm vieäc do moät ngöôøi cuøng laøng ñöa ñi. Lyù do vì cha baùc ñaùnh baïc thua heát nhaø vaø ruoäng. Nhôø coù ñöôïc hoïc, bieát ñoïc vaø vieát chöõ quoác ngöõ cuõng nhö "ñaùnh vaàn" ñöôïc tieáng Phaùp neân baùc vaøo laøm ôû haõng Caron sau ba thaùng "cu li" queùt doïn thì ñöôïc "chuû taây" cho hoïc ngheà. Moät naêm sau baùc ñöôïc aên löông thôï phuï 18 ñoàng/thaùng (giaù gaïo luùc ñoù laø 1 ñoàng moät taï gaïo; 1 xu moät baùt phôû boø taùi vaø coù 1 haøo laø ñi aên tieäm ñöôïc roài). Hai naêm sau, baùc ñöôïc leân thôï chính vôùi löông 30 ñoàng/thaùng. Baùc ñaõ göûi tieàn veà queâ cho meï baùc chuoäc laïi ñöôïc ruoäng, mua ñöôïc traâu vaø laøm ñöôïc nhaø môùi (ñeán chieán tranh choáng Phaùp phaûi ñoát ñi theo khaåu hieäu "tieâu thoå khaùng chieán"). Nay baùc ñang laø bí thö ñaûng uûy kieâm phoù giaùm ñoác Coâng ty Coâng trình Böu ñieän, ñeán tuoåi veà höu. Baùc seõ ñöôïc nguyeân löông, nhöng seõ bò caét heát moïi trôï caáp. Baùc lo vì nhaø ôû queâ hieän laø tuùp leàu taïm bôï, laøm sao ñuû tieàn laøm nhaø môùi. Ñoàng löông höu chæ ñuû cho hai vôï choàng baùc soáng taèn tieän maø thoâi. Thôøi Taây thì baùc coù theå laøm ñöôïc nhaø ngoùi 5 gian vaø coù theå mua ñöôïc ruoäng cho caáy reû !!!"

Hoài kyù coâng nhaân maø nhö treân thì laøm sao Toá Höõu vaø Hoaøng quoác Vieät daùm cho in ! Cho neân noù ñöôïc Nhaø xuaát baûn lao ñoäng duøng daàn vaøo vieäc ñun nöôùc pha traø cho ban bieân taäp taùn chuyeän taøo lao. Trong soá uûy vieân bieân taäp cuûa Nhaø xuaát baûn, nay cuõng coù ngöôøi leân thang quan laïi vaên ngheä ñoû : ñoù laø nhaø vaên Traàn thanh Giao, ñöông kim phoù chuû tòch hoäi vaên ngheä cuûa Saøi-goøn, ngöôøi ñaõ töøng ñoát bieát bao loaïi hoài kyù coâng nhaân nhö vöøa toùm taét ôû treân.

K EÁ T L U AÄ N

Duø cho töø Hoà chí Minh cho ñeán baây giôø laø caùc Ñoã Möôøi, Leâ ñöùc Anh, Voõ vaên Kieät coù ca tôùi 60 caâu voïng coå muøi maãn thì coâng nhaân noùi rieâng, giôùi lao ñoäng Vieät Nam noùi chung cuõng vaãn giaønh cho mình quyeàn laõng coâng, quyeàn laáy "cuûa coâng laøm cuûa rieâng". Nhöõng ñoøn hieåm ñoù laø söùc maïnh raát quan troïng thuùc ñaåy taäp ñoaøn caàm quyeàn taùch daàn quyõ ñaïo kinh teá xaõ hoäi chuû nghóa moät caùch bò ñoäng. Tö töôûng (neáu coù) Hoà chí Minh vaø theá giôùi quan coäng saûn chuû nghóa chæ coøn treân giaáy. Chaúng ai coøn tin vaøo noù - keå caû tuïi caàm quyeàn vaø luõ vaên noâ. Coù ñieàu boïn hoï coøn chöa ñuû can ñaûm vaø saùng suoát nhìn vaøo söï thaät. Vi-ruyùt HIV coäng saûn döông tính trong ñaàu oùc hoï laøm hoï teâ lieät tö duy lyù trí.

Coøn ngöôøi coâng nhaân vaø lao ñoäng Vieät Nam ñaõ vaø ñang ngaøy caøng giaùc ngoä thaân phaän vaø quyeàn lôïi chính ñaùng cuûa mình, ñaõ töøng nhuû nhau raèng :

"AÊn ñaïi taùo (côm taäp theå)

ÔÛ ñaïi gia (nhaø taäp theå)

Ñi ñaïi xa (xe bus hoaëc xe taûi)

Laøm ñaïi khaùi" (nghóa laø laõng coâng)

Cuõng nhö :

"Chuû tòch naèm nguû trong laêng

Trung öông nghæ maùt laêng xaêng nöôùc ngoaøi

Phu nhaân buoân laäu daøi daøi

Coâ chieâu, caäu aám nöôùc ngoaøi yeân thaân

Chung qui chæ cheát thaèng daân !"

 

1992